• Diğer

Gündem

TÜRKAV' da Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Konuşuldu

Türkiye’de, 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandumla değiştirilen Anayasa ile Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde esas itibariyle; yürütme yasamadan ayrı bir erk olarak düzenlenmekte ve sistem, yürütmeyi tek başlı hale getirerek güçlendirmektedir.

30 Mart 2022 16:10
-A

+A

TÜRKAV' da Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Konuşuldu 
 
Türkiye’de, 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandumla değiştirilen Anayasa ile Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde esas itibariyle; yürütme yasamadan ayrı bir erk olarak düzenlenmekte ve sistem, yürütmeyi tek başlı hale getirerek güçlendirmektedir. Parlamenter sistemde çift başlı yürütme organı içinde yer alan Başbakan ve Bakanlar Kurulu yeni sistemde yer almamaktadır. Türkiye’de parlamenter hükümet sisteminde de Cumhurbaşkanı’nın klasik parlamenter sistemlere göre daha geniş görev ve yetkileri olduğunu söylemek de yanlış olmayacaktır. Cumhurbaşkanı hükümet sisteminde, tüm bunlarla birlikte, Cumhurbaşkanı’na Anayasa ile verilen düzenleyici işlem yapma yetkileri de sistemde Cumhurbaşkanı’nın konumunu daha da güçlendirmektedir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi yasama, yürütme ve yargı organlarının birbirinden kesin çizgilerle ayrılması, birbirlerine müdahale etmemeleri anlayışına dayanmaktadır. Bununla birlikte sistem bu erklerden yürütmenin yapısını değiştirmekte ve güçlendirmektedir. Yürütme organını yalnızca Cumhurbaşkanı’nın yetki ve sorumluluğuna vermesi, ‘Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin’ ve ‘Cumhurbaşkanı Yönetmeliklerinin’ hukuk düzenimize yeni girmesi sebebi ile yapılan değişikliklerin büyük kısmı yürütme organına ilişkindir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş sürecini 2007 yılında yapılan Anayasa değişikliği ile incelemeye başlamak yerinde olacaktır. Bu Anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçilmesine karar verilmiş ve ilk kez 12. Cumhurbaşkanı 2014 yılında halk tarafından seçilmiştir. 2014 yılı itibariyle yalnız Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçilmesi sistemin sorunlarına çözüm bulamamış aksine halkın seçtiği geniş yetkilerle donatılmış sorumsuz bir Cumhurbaşkanı ile yine çoğunluğu halk tarafından seçilen Başbakan ve Bakanlar Kurulu arasında yürütmenin iki kanadı olmaları sebebiyle bir yetki ve görev karmaşası yaşanmasına sebep olmuştur.
 
Her devletin kendi tarihî, siyasi, sosyal, ekonomik yapısı ve içinde bulunduğu konjonktür ülke içinde ve dışında yaşadığı sorunlara çözüm bulabilmekabiliyetini doğrudan etkilemektedir. Türkiye’de 2014 yılında Cumhurbaşkanı’nın halk tarafından seçilmesinin ardından yaşanılan gelişmeleri bu kapsamda değerlendirmek isabetli olacaktır. Bir yandan halkın seçtiği yürütme alanında geniş yetkilere sahip sorumsuz ‘Cumhurbaşkanı’ ile halkın seçtiği sorumlu ‘Başbakan ve Bakanlar Kurulu’ arasında yaşanılan yetki ve görev karmaşası bir yandan da ülke içinde yaratılmaya çalışılan iç karışıklıklar ülkede bir değişime ihtiyaç olduğu düşüncesini yaratan etkenlerin başında gelmektedir. 7 Haziran 2015 tarihinde gerçekleştirilen ‘Milletvekili Genel Seçimleri’ sonucunda hükümet kurulamamış ve 1 Kasım 2015 tarihinde erken seçim yapılmıştır. Bu iki seçim de parlamenter hükümet sisteminin yapısından kaynaklanan sorunlar taşıdığı ve değiştirilmesi gerektiği eleştirilerine yol açan etkenlerdendir. 15-16 Temmuz 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilmeye çalışılan darbe teşebbüsü de hükümet sisteminin değiştirilmesi konusunda eleştirileri yoğunlaştırmıştır. 10 Aralık 2016 tarihinde 18 maddeden oluşan “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” TBMM Başkanlığına, 16 Nisan 2017 tarihinde ise Anayasa değişikliğini öngören 18 maddelik paket referanduma sunulmuştur. 24 Haziran 2018 tarihinde gerçekleştirilen ‘Cumhurbaşkanlığı ve Milletvekili Genel Seçimlerinin’ ardından, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, hukuken yürürlüğe girmiş ve halkın oylarıyla seçilen Cumhurbaşkanı’nın 9 Temmuz 2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yemin etmesi ile birlikte fiilen uygulanmaya başlanmıştır. Her devletin hükümet etme sistemini devletin kendi özellikleri, siyasi tarihi ve içinde bulunduğu şartları göz önünde bulundurarak değerlendirmek daha isabetli olacaktır. Hiçbir devlet şeklinin ya da hükümet sisteminin her devletin şartlarına uyum sağlayabilecek en iyi sistem olduğunu söyleyemeyiz. 
 
Facebook'ta paylaş butonu
Print

YORUMLAR

Facebook Yorumları
YORUM YAZ
1000

Henüz yorum yapılmadı,
İlk Yorum yapan siz olun...

ÖNE ÇIKANLAR

  • Eğitim
  • Gündem
  • Ekonomi
  • Çankırı.
  • Siyaset
  • Spor
  • Dünya
  • İlçeler
  • Bölgesel

Sayfalar

LİNKLER

ARŞİV

HAVA DURUMU

Günlük Gazeteler

Oku